Ilu opiekunów na wycieczce szkolnej? Co mówią przepisy

Ilu opiekunów na wycieczce szkolnej: co mówi przepis

Obowiązujące rozporządzenie MEN z 25 maja 2018 r. (Dz.U. 2018 poz. 1055) nie określa, ilu uczniów może przypadać na jednego opiekuna wycieczki szkolnej. Kierownika i opiekunów wyznacza dyrektor szkoły (§ 9 ust. 1), a liczbę opiekunów wpisuje się do karty wycieczki, którą dyrektor zatwierdza (§ 6 ust. 1). Organizację i program wycieczki trzeba dostosować do wieku, potrzeb, stanu zdrowia, kondycji i umiejętności uczniów (§ 5). Liczby krążące w internecie, np. jeden opiekun na określoną liczbę dzieci, nie wynikają z tego rozporządzenia.

Kto wyznacza kierownika i opiekunów

Kierownika i opiekunów wycieczki wyznacza dyrektor szkoły spośród pracowników pedagogicznych szkoły (§ 9 ust. 1). Nauczyciel, który wpada na pomysł wycieczki, nie zostaje więc kierownikiem automatycznie. Decyzję podejmuje dyrektor, a jej śladem są podpisy kierownika i opiekunów na karcie wycieczki oraz zatwierdzenie karty przez dyrektora.

W praktyce warto przyjść do dyrektora z gotową propozycją: liczba uczniów, w tym uczniów niepełnosprawnych, program dzień po dniu, środek transportu i lista osób, które mogą pojechać jako opiekunowie. To te same informacje, które trafią do karty wycieczki.

Kto może być opiekunem wycieczki szkolnej

Podstawowa zasada: opiekunami są pracownicy pedagogiczni szkoły (§ 9 ust. 1). Rozporządzenie dopuszcza wyjątek: w zależności od celu i programu wycieczki opiekunem może być także osoba niebędąca pracownikiem pedagogicznym szkoły, wyznaczona przez dyrektora (§ 9 ust. 2). Przepis nie wymienia z nazwy rodziców ani innych konkretnych grup. Mówi ogólnie o osobie spoza kadry pedagogicznej, a o tym, czy ją wyznaczyć, decyduje dyrektor.

Kierownikiem musi być pracownik pedagogiczny szkoły. Paragraf 13, który pozwalał wyznaczyć na kierownika inną pełnoletnią osobę, dotyczył tylko roku szkolnego 2017/2018.

Zadania kierownika wycieczki według § 10

Rozporządzenie wymienia 10 zadań kierownika. Kierownik:

1. opracowuje program i regulamin wycieczki;
2. zapoznaje uczniów, rodziców i opiekunów z programem i regulaminem oraz informuje ich o celu i trasie;
3. zapewnia warunki do realizacji programu i przestrzegania regulaminu oraz nadzoruje to;
4. zapoznaje uczniów i opiekunów z zasadami bezpieczeństwa i zapewnia warunki do ich przestrzegania;
5. określa zadania opiekunów w zakresie programu, opieki i bezpieczeństwa uczniów;
6. nadzoruje zaopatrzenie uczniów i opiekunów w sprzęt, wyposażenie i apteczkę pierwszej pomocy;
7. organizuje i nadzoruje transport, wyżywienie i noclegi;
8. dzieli zadania między uczniów;
9. dysponuje środkami finansowymi na wycieczkę;
10. po powrocie podsumowuje, ocenia i rozlicza wycieczkę oraz informuje o tym dyrektora i rodziców w formie i terminie przyjętych w szkole.

Zadania opiekuna wycieczki według § 11

Opiekun wycieczki ma 5 zadań. Sprawuje opiekę nad powierzonymi mu uczniami, współdziała z kierownikiem przy realizacji programu i regulaminu, pilnuje przestrzegania regulaminu przez uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa, nadzoruje zadania przydzielone uczniom i wykonuje inne zadania zlecone przez kierownika. Słowa „powierzonymi mu uczniami” mają znaczenie praktyczne: każdy opiekun powinien wiedzieć, za których uczniów odpowiada. Podział ustala kierownik, bo to on określa zadania opiekunów (§ 10 pkt 5).

Czy kierownik wycieczki może być opiekunem

Tak, ale tylko za zgodą dyrektora: § 12 mówi, że dyrektor może wyrazić zgodę na łączenie funkcji kierownika i opiekuna wycieczki. Rozporządzenie nie określa, przy jakiej liczbie uczniów taka zgoda jest możliwa. Ocena należy do dyrektora, który zna klasę i program.

Opiekunowie na wycieczce szkolnej za granicą

Dla wycieczek zagranicznych rozporządzenie nie podaje innej liczby opiekunów. Wymaga natomiast, żeby kierownik lub co najmniej jeden opiekun znał język obcy na poziomie pozwalającym porozumieć się w krajach tranzytowych i w kraju docelowym (§ 7 pkt 3). Dodatkowo dyrektor informuje organ prowadzący i organ nadzoru pedagogicznego, przekazując kartę wycieczki (§ 7 pkt 1), a szkoła zawiera umowę ubezpieczenia NNW i kosztów leczenia, o ile obowiązek nie wynika z odrębnych przepisów (§ 7 pkt 2). Planując np. trzydniową wycieczkę Praga – Kutna Hora – Morawski Kras, sprawdź ten warunek dla Czech jako kraju docelowego, zanim dyrektor zatwierdzi skład opiekunów.

Wycieczki specjalistyczne i wymagające kondycji

Rozporządzenie wyróżnia specjalistyczne wycieczki krajoznawczo-turystyczne: wymagają od uczniów przygotowania kondycyjnego, sprawnościowego i umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, a program przewiduje intensywną aktywność lub długie trasy na szlakach (§ 4 ust. 1 pkt 3). Przy takich wycieczkach kierownik i opiekunowie muszą mieć udokumentowane przygotowanie zapewniające bezpieczną realizację programu (§ 9 ust. 3). Czy dany wyjazd jest wycieczką specjalistyczną, ocenia szkoła na podstawie jego programu. Dla porównania: wycieczka krajoznawczo-turystyczna z § 4 ust. 1 pkt 2 to taka, w której udział nie wymaga od uczniów przygotowania kondycyjnego ani umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem.

Pilot biura podróży a opiekunowie

W naszych programach cena zawiera opiekę pilota. Pilot dba o przebieg programu i logistykę na trasie, ale nie zastępuje opiekunów wyznaczonych przez dyrektora: rozporządzenie mówi, że kierownika i opiekunów wyznacza dyrektor (§ 9). Tak samo lokalni przewodnicy, płatni dodatkowo, prowadzą zwiedzanie, a opiekę nad uczniami sprawują opiekunowie (§ 11 pkt 1).

Więcej o całym procesie przeczytasz w poradniku nauczyciela, a o polach, w których wpisuje się kierownika i opiekunów, w tekście karta wycieczki: wzór i jak ją wypełnić. Programy dla klas znajdziesz na stronie wycieczki szkolne, a dłuższe wyjazdy w tekście zielona szkoła: co to jest.

Opisujemy treść rozporządzenia w ISAP według stanu z 31 października 2026 r.; to nie jest porada prawna. Ostateczne zasady, w tym liczbę opiekunów, określa dyrektor i regulamin Twojej szkoły.

Najczęstsze pytania o opiekunów na wycieczce